İsviçre'deki bir buzulda yanal buzultaş
İsviçre'deki bir buzulda yanal buzultaş

Buzultaşlar (Moren), buzulların getirip bıraktığı ve geri çekildikten sonra yüzeyde kalan taş oluşumlarıdır. Bu oluşumlar genellikle ince tozumsu bir madde içinde küçüklü büyüklü taş ve kaya parçalarının bir araya gelmesinden oluşan buzul tilinin doğrusal yığınlar halinde toplanması şeklinde görülür.

Buzultaşlara verilen moren adı Fransızca kökenlidir ve Alplerdeki buzulların getirdiği tortul kayaçları adlandırmak için Fransız dağ köylüleri tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca buzullar tarafından taşınmış toprak tipine de bu isim verilir.

Buzultaşların değişik tipleri bulunur ve buzulun oluştukları yere göre adlandırılırlar:

  • Uç buzultaşı: Buzul cephesinin hemen önünde oluÅŸur. Birikme bölgesinden taşınan buza eÅŸ miktarda buzun eriyerek kaybolduÄŸu yerde oluÅŸur.
  • BitiÅŸ buzultaşı: Buzulun ulaÅŸtığı en uç noktada taşıyıp geri çekilirken bıraktığı yığına verilen addır.
  • Yanal buzultaşı: Genellikle daÄŸ tipi buzulların açtıkları vadilerin yan kısımlarında oluÅŸan tortul çökeltilerdir.
  • Orta buzultaşı: Yine daÄŸ tipi buzullarda oluÅŸan buzultaÅŸ tipidir. İki buzul birleÅŸip tek buzul oluÅŸturduÄŸunda bunların yanal buzultaÅŸları birleÅŸerek ortada daha koyu bir bölüm oluÅŸturur.
  • Yer buzultaşı: Buzulun altında bulunan ve buzul geri çekilirken geride bıraktığı, arazi üzerinde dalgalı yapıdaki buzul tili oluÅŸumudur.