| Rzeczpospolita Polska  |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Naczelnik Państwa – nazwa urzędu głowy państwa II Rzeczypospolitej, sprawowanego przez Józefa Piłsudskiego w okresie listopad 1918 - 14 grudnia 1922 ( w czasie - listopad 1918 - styczeń 1919 jako Tymczasowy Naczelnik Państwa- do czasu zatwierdzenia go przez Sejm Ustawodawczy). Było to świadome nawiązanie do nazwy dyktatury Tadeusza Kościuszki w okresie powstania kościuszkowskiego.
Urząd został powołany dekretem Józefa Piłsudskiego z dnia 22 listopada 1918 r. o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej, który ustalał ustrój republikański odrodzonej Polski , organizację i kompetencje tymczasowych organów władzy państwowej do momentu ukonstytuowania wybranego w demokratycznych wyborach Sejmu Ustawodawczego , do którego równocześnie Piłsudski rozpisał wybory w oparciu o ordynację proporcjonalną.
Naczelnik Państwa miał najwyższą władzę cywilną i wojskową w państwie. Był Naczelnym Dowódcą Wojsk Polskich, jego urząd miał duże znaczenie w zakresie stosunków międzynarodowych. Powoływał odpowiedzialnych przed sobą Prezydenta ministrów (premiera) oraz ministrów. Projekty ustawodawcze przedstawiane przez rząd wymagały podpisów właściwego ministra, Prezydenta ministrów oraz Naczelnika. Miały utrzymać swą moc obowiązującą pod warunkiem przedstawienia ich do zatwierdzenia na pierwszym posiedzeniu Sejmu Ustawodawczego.
Józef Piłsudski zgodnie z treścią dekretu złożył 20 lutego 1919 władzę na ręce Sejmu, ten powierzył mu nadal funkcję Naczelnika Państwa, określając i ograniczając jego kompetencje w Małej Konstytucji. Naczelnik Państwa był Naczelnym Wodzem, powoływał rząd za zgodą Sejmu i sprawował najwyższą władzę wykonawczą. Wchodził z urzędu w skład Rady Obrony Państwa, powołanej przez Sejm w lipcu 1920 w okresie zagrożenia państwowości przez agresję bolszewicką i był jej przewodniczącym. Piłsudski złożył swą władzę 14 grudnia 1922 na ręce wybranego przez Zgromadzenie Narodowe na mocy konstytucji marcowej Prezydenta RP, Gabriela Narutowicza.