Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować
Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.
Koka, krasnodrzew pospolity
Systematyka wg Reveala
Domena jÄ…drowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
RzÄ…d lnowce
Rodzina krasnodrzewowate
Rodzaj krasnodrzew
Gatunek krasnodrzew pospolity
Nazwa systematyczna
Erythroxylum coca Lam.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Gatunek leczniczy
OwocujÄ…cy krzew koki, widoczne czerwone jagody

Krasnodrzew pospolity (Erythroxylum coca Lam.) - gatunek krzewu, zwyczajowo zwany koką lub kokainowym krzewem. Prawdopodobnie pochodzi z rejonu Andów, obecnie występuje wyłącznie w uprawie. Główne rejony uprawy to: Ameryka Południowa, Jawa, Kamerun.

Spis treści

edytuj Opis

Krzew dorastający do wysokości 2-3 m. Liście pojedyncze, cienkie, odwrotnie jajowate lub podłużnie jajowate, całobrzegie. Pachną herbatą. Kwiaty małe, zebrane po kilka w kątach liści, 5-krotne: korona kwiatu białożółta, składająca się z 5 płatków. Pręcików 10, słupek 1 o zalążni trójkomorowej. Owocem są czerwone jagody.

edytuj Systematyka i zmienność

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Bastsch, podklasa różowe Takht., nadrząd Geranianae Takaht Thorne ex Reveal, rząd lnowce Baskerville, rodzina krasnodrzewowate Kunth in Humb., plemię Erythroxyleae Rchb., rodzaj Erythroxylum P. Browne [1].

Odmiany
  • Erythroxylum coca Lam. var. coca
  • Erythroxylum coca Lam. var. ipadu Plowman

edytuj Zastosowanie

  • RoÅ›lina lecznicza. LiÅ›cie koki zawierajÄ…ce kokainÄ™ sÄ… wykorzystywane przez poÅ‚udniowoamerykaÅ„skich Indian jako używka. Sama roÅ›lina odgrywa ważnÄ… rolÄ™ w tradycyjnej kulturze andyjskiej. W wielu rejonach stanowiÅ‚a podstawÄ™ egzystencji indiaÅ„skich rolników, zwÅ‚aszcza w górach, niesprzyjajÄ…cym innym uprawom. RoÅ›lina wykorzystywana byÅ‚a do produkcji Coca-Coli. DziÅ› jest surowcem do produkcji popularnego narkotyku "dla bogatych" mimo nacisków USA na likwidacje plantacji w Boliwii.

Liśćmi koki odżywiają się larwy motyla Eloria noyesi - rząd Kolumbii zaproponował plan walki z plantacjami koki w tym kraju za pomocą tego gatunku.

Przypisy

  1. ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Erythroxylum wg Reveala

edytuj Bibliografia

  1. Turner C. E., Elsohly M. A., Hanuš L., Elsohly H. N. 1981. Isolation of dihydrocuscohygrine from Peruvian coca leaves. Phytochemistry 20, 6: 1403-1405.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.