Kanał derywacyjny jest elementem infrastruktury technicznej derywacyjnej elektrowni wodnej. Jest sztucznym korytem przecinającym rzekę i biegnącym najkrótszą drogą w celu wykorzystania naturalnego spadu rzeki. Kanały derywacyjne mogą być otwarte, gdzie woda płynie przy normalnym ciśnieniu, otwartym korytem lub zamknięty gdzie wykorzystuje się rury derywacyjne. W takich kanałach woda płynie pod ciśnieniem, są one stosowane w elektrowniach o dużych spadach. Wyróżnia się także kanały półotwarte, gdzie woda płynie na znacznej długości otwartym kanałem, a na pewnym odcinku wpada do rury zasilającej. Takie kanały są stosowane w bardziej skomplikowanych urządzeniach, jak syfony czyli przepływy rzek pod innymi rzekami. Kanały derywacyjne są tańszym sposobem uzyskania niewielkiego spadu w porównaniu do budowanych jazów czy innych urządzeń piętrzących, które często tworzą zbiorniki wodne.