François Bozizé
Data i miejsce urodzenia 14 października 1946
Mouila
Prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej
Okres urzędowania od 15 marca 2003
Przynależność polityczna niezależny
Poprzednik Ange-Félix Patassé

François Bozizé Yangouvonda (ur. 14 października 1946 w Mouili, Gabon), środkowoafrykański polityk, prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej od 15 marca 2003. Władzę przejął w wyniku rebelii skierowanej przeciw prezydentowi Ange-Félixowi Patassé. W maju 2005 uzyskał elekcję w wyborach prezydenckich.

Spis treści

edytuj Początki kariery politycznej

François Bozizé urodził się w Gabonie, jako członek ludu Gbaya. Uczęszczał do szkoły wojskowej w Republice Środkowoafrykańskiej w mieście Bouar. W 1969 uzyskał stopień porucznika, a w 1975 został kapitanem. W 1978 został mianowany generałem przez Jean-Bédela Bokassę.

Po odsunięciu od władzy Bokassy przez Davida Dacko w 1979, Bozizé zajął stanowisko ministra obrony.

Po przejęciu władzy przez André Kolingbę we wrześniu 1981, Bozizé objął funkcję ministra komunikacji. Jednakże 3 marca 1982 wziął udział w nieudanym zamachu stanu pod przewodnictwem Ange-Félixa Patassé i zmuszony był uciekać razem z setką innych żołnierzy na północ kraju. Po pewnym czasie uzyskał azyl we Francji. W lipcu 1989 został jednak aresztowany w Kotonu w Beninie, a następnie uwięziony i torturowany

Oskarżony został o planowanie zamachu stanu i w latach 1989-1991 przebywał w więzieniu. We wrześniu 1991 został uniewinniony i uwolniony z więzienia 1 grudnia 1991. Po zwolnieniu wyjechał jako uchodźca do Francji i przebywał tam przez prawie dwa lata.

Prezydent André Kolingba pod naciskiem państw europejskich i USA oraz na fali zmian demokratycznych na świecie, przeprowadził w Republice Środkowoafrykańskiej reformy polityczne i zezwolił na pluralizm polityczny. We wrześniu 1993 odbyły się w kraju demokratyczne wybory prezydenckie. Wziął w nich również udział François Bozizé jako kandydat niezależny. Uzyskał jednak tylko 1,5% głosów. Wybory w drugiej turze wygrał Ange-Félix Patassé. Bozizé był wówczas uważany za jednego z jego głównych zwolenników. Pomógł mu m.in. stłumić bunt wojskowych w 1996 i w 1997. Zajmował również stanowisku szefa sztabu sił zbrojnych.

edytuj Wojskowa rebelia

François Bozizé z czasem zmienił jednak pozycje na scenie politycznej i wystąpił przeciw prezydentowi. 28 maja 2001 w kraju miała miejsce próba zamachu stanu przeciw władzy prezydenckiej, stłumiona dzięki pomocy oddziałów libijskich i kongijskich[1]. Z powodu swego dwuznacznego zachowania w trakcie rebelii, Bozizé został usunięty ze sztabu armii w październiku 2001.

Walki wybuchły na nowo, gdy siły prezydenckie usiłowały aresztować Bozizé 3 listopada 2001[2]. Próba ta zakończyła się niepowodzeniem, gdyż Bozizé zbiegł na północ, do Czadu[3]. Starcia między siłami rządowymi a rebeliantami Bozizé trwały przez cały rok 2002. W październiku 2002 jego oddziały bezskutecznie próbowały opanować stolicę kraju, Bangi.

15 marca 2003 Bozizé odniósł ostateczny sukces i przejął władzę w republice podczas nieobecności w kraju prezydenta. Prezydent Patassé przebywał na spotkaniu w Nigrze, gdy siły rebeliantów opanowały stolicę wraz z lotniskiem, uniemożliwiając mu powrót[4]. Patassé uszedł do Kamerunu, a następnie do Togo.

edytuj Prezydent

François Bozizé w czasie rozmów partnerskich z UE w Brukseli w 2007.

W marcu 2004 François Bozizé na stanowisko premiera kraju wyznaczył Abela Goumbę[5], zastępując go w grudniu 2003 Célestinem Gaombaletem[6]. 5 grudnia 2004 w ogólnokrajowym referendum przyjęta została nowa konstytucja[7]. Zachęcony tym sukcesem Bozizé, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, ogłosił swój start w wyborach prezydenckich.

W pierwszej turze wyborów, 13 marca 2005 zajął pierwsze, zdobywając 43% głosów[8]. W drugiej turze, 8 maja zwyciężył z wynikiem 64,6% głosów[9]. 11 czerwca 2005 został zaprzysiężony na stanowisku prezydenta[10].

Po objęciu urzędu szefa państwa, Bozizé objął również funkcję ministra obrony, którą sprawuje do dziś. W czerwcu 2005 nowym premierem kraju mianował Éliego Doté[11]. Od 1 stycznia do 31 marca 2006 zarządzał krajem za pomocą dekretów prezydenckich[12].

W styczniu 2008 w Republice Środkowoafrykańskiej wybuchnął strajk pracowników służb państwowych, domagających się wypłaty zaległych wynagrodzeń. W tych okolicznościach prezydent Bozizé mianował nowym szefem rządu Faustina-Archange Touadérę. W nowym rządzie stanowisko wiceministra obrony objął syn prezydenta, Francis Bozizé[13].

Przypisy

  1. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Situation “confused” after apparent coup attempt", IRIN, 28 maja 2001.
  2. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Rebel general, overpowered, flees ", IRIN, 8 listopada 2001.
  3. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC-CHAD: Regional efforts underway to calm tensions", IRIN, 28 listopada 2001.
  4. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Rebel leader seizes power, suspends constitution ", IRIN, 17 marca 2003.
  5. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Bozize appoints prime minister", IRIN, 24 marca 2003.
  6. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: New premier forms government, Goumba appointed VP", IRIN, 15 grudnia 2003.
  7. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: New constitution adopted, 15 to vie for presidency", IRIN, 20 grudnia 2004.
  8. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Two to face off in second round of presidential poll ", IRIN, 1 kwietnia 2005.
  9. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Incumbent wins presidency", IRIN, 24 maja 2005.
  10. ↑ "Central Africa Gets Chief", The New York Times, 12 czerwca 2005.
  11. ↑ "CENTRAL AFRICAN REPUBLIC: Newly-appointed premier names cabinet", IRIN, 21 czerwca 2005.
  12. ↑ "CAR: Prime minister declares rule by decree a success", IRIN, 9 czerwca 2006.
  13. ↑ "Central African leader names son in new government", Reuters, 28 stycznia 2008.


p • d • e
Szefowie państw i rządów Afryki
Szefowie państw

Algieria • Angola • Benin¹ • Botswana¹ • Burkina Faso • Burundi¹ • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea¹ • Etiopia • Gabon • Gambia¹ • Ghana¹ • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory¹ • Kongo • Lesotho • Liberia¹ • Libia (1, 2) • Madagaskar • Malawi¹ • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria¹ • RPA¹ • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele¹ • Sierra Leone¹ • Somalia • Suazi • Sudan¹ • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia¹ • Zimbabwe

Państwa nieuznawane: Galmudug¹ • Maakhir¹ • Puntland¹ • Sahara Zachodnia • Somaliland¹

Szefowie rządów

Algieria • Angola • Burkina Faso • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Etiopia • Gabon • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Kongo • Lesotho • Libia • Madagaskar • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Somalia • Suazi • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zimbabwe

Państwa nieuznawane: Sahara Zachodnia
¹Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa rządu