WikiPortallus: Egipt.html

جمهوريّة مصر العربيّة
Arabska Republika Egiptu


Flaga Egiptu	Godło Egiptu

Hymn: Bilady, Bilady, Bilady

prezydent Hosni Mubarak

Szef rządu

premier. Ahmed Nazif

Powierzchnia
• całkowita
• wody śródlądowe

29. na świecie
1 001 450 km²
6000 km² (0,6%)

Liczba ludności (2008)
• całkowita
• gęstość zaludnienia
• narodowości

15. na świecie
81 714 000^[1]

▲
82 osób/km²
Fellahowie, Koptowie

Jednostka monetarna

funt egipski (EGP)

Niepodległość

od Wielkiej Brytanii
28 lutego 1922

Religia dominująca

islam

Strefa czasowa

UTC +2 - zima
UTC+3 - lato

+20

¹ Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en)

Egipt (arab. مصر Misr; dialekt egipski: Masr; łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone częściowo w północno-wschodniej Afryce i częściowo w Azji (półwysep Synaj), nad Morzem Śródziemnym i nad Morzem Czerwonym, pomiędzy Libią a Izraelem i Strefą Gazy.

Spis treści

1 Informacje podstawowe
2 Ustrój polityczny
- 2.1 Podział administracyjny
3 Historia
4 Klimat
5 Ludność
6 Kultura i sztuka
7 Gospodarka
- 7.1 Rolnictwo
- 7.2 Przemysł
8 Ciekawostki
9 Znani współcześni Egipcjanie
10 Linki zewnętrzne

edytuj Informacje podstawowe

Długość granic: całkowita 2689 km (w tym: Strefa Gazy 11 km, Izrael 255 km, Libia 1150 km, Sudan 1273 km)

Długość wybrzeża: 2450 km

Najwyższy punkt: Góra Świętej Katarzyny 2629 m n.p.m.

Najniższy punkt: Al-Kattara 134 m p.p.m.

Współczynnik urbanizacji: 42% (2003)

Ważne miasta: Aleksandria, Asuan, Asjut, Al-Mahalla al-Kubra, Giza, Port Said, Szubra al-Chajma, Suez, Fajum, Kair

Religie: muzułmanie (dominują sunnici) 89%, chrześcijanie koptyjscy i inni 11%
Egipt zamieszkują głównie Arabowie, a dominującą religią jest islam. Ok. 11% ludności stanowią chrześcijańscy Koptowie, którzy są potomkami starożytnych Egipcjan

edytuj Ustrój polityczny

Zobacz więcej w osobnym artykule: ustrój polityczny Egiptu.

Ustrojem politycznym Egiptu jest republika prezydencka. Głową państwa jest prezydent Hosni Mubarak, szef rządu to premier Ahmed Nazif

Partie polityczne: Partia Narodowo-Demokratyczna, Postępowa Partia Jedności, Socjalistyczna Partia Liberalna

Parlament: Zgromadzenie Narodowe – 454 miejsca

Konstytucja: z 11 września 1971

System prawny: oparty na prawie anglosaskim, prawie islamskim, kodeksie napoleońskim; sądowniczy organ rewizyjny – Sąd Najwyższy i Rada Stanu (nadzoruje słuszność decyzji administracyjnych); Egipt zaakceptował z zastrzeżeniami zwierzchnictwo Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości

Święto narodowe: Rocznica Rewolucji, 23 lipca

edytuj Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Egiptu.

Egipt podzielony jest na 27 muhafaz. Prowincje dzielą się dalej na okręgi, wsie i miasta.

edytuj Historia

Tereny w dolinie i delcie Nilu są kolebką cywilizacji starożytnego Egiptu.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Egiptu.

W układzie chronologicznym:

Stare Państwo
Średnie Państwo
Nowe Państwo
- panowanie asyryjskie
- panowanie perskie
panowanie Ptolemeuszy
panowanie rzymskie
panowanie bizantyjskie
panowanie arabskie
- panowanie Saladyna – dynastia Ajjubidów
- panowanie mameluków
panowanie osmańskie
panowanie francuskie
panowanie angielskie
niepodległość – 12 lutego 1922

Niektóre miejscowości egipskie o znaczeniu historycznym:

Niektórzy królowie i królowe starożytnego Egiptu:

Naukowcy

William Flinders Petrie

edytuj Klimat

Klimat przeważającej części państwa jest skrajnie suchy, zwrotnikowy. Roczna suma opadów na ogół nie przekracza kilkudziesięciu milimetrów. Gdyby nie Nil, Egipt byłby krajem pustynnym i prawie bezludnym. Nad rzeką istnieje oaza nadrzeczna, ciągnąca się przez prawie 3 tys. kilometrów. Od tysiącleci w Egipcie tworzono system sztucznego nawadniania, znacznie zwiększając pow. gruntów uprawnych. System nawadniający rozbudowano w 1970 roku, gdy na Nilu w Asuanie zbudowano zaporę wodną, sztuczny zbiornik i elektrownię wodną.

Wiatr /  beufort/ woda /st.C. powietrze /st.C./

Styczen 4-8 18 24 Luty 5-6 18 25 Marzec 4-7 20 26 Kwiecien 4-6 25 31 Maj 5-8 26 35 Czerwiec 5-9 28 37 Lipiec 4-7 28 40 Sierpien 4-7 29 42 Wrzesien 5-8 27 38 Pazdziernik 5-7 25 32 Listopad 5-7 23 26 Grudzien 5-8 19 26

edytuj Ludność

Ludność tworzą w ogromnej większości arabscy Egipcjanie – Fellahowie (99% ogółu), na obszarze Pustyni Zachodniej spotkać można plemiona Berberów, w dolinie górnego Nilu pojedyncze osady ludności negroidalnej.

W miastach zamieszkuje około 47% ludności. Przyrost naturalny w 2005 wyniósł 1,78%.Przeciętna długość życia mężczyzn 68 lat, kobiet 74 lata (2005).

Egipt jest najludniejszym krajem arabskim i drugim pod względem liczby mieszkańców państwem Afryki. Średnia gęstość zaludnienia jest niewielka, a rozmieszczenie ludności bardzo nierównomierne. Większość kraju jest prawie bezludna, a na terenach rolniczych należy do największych na świecie. Kair - stolica kraju i największe miasto Afryki wraz z sąsiadującymi miejscowościami liczy ponad 16 mln mieszkańców, czyli niemal 30% ludności państwa.

edytuj Kultura i sztuka

Anatomia konia z XV wieku

Nadżib Mahfuz – laureat literackiej Nagrody Nobla z roku 1988

edytuj Gospodarka

Obecnie największe źródło dochodów Egiptu stanowi turystyka. Rząd w celu ułatwienia rozwoju turystyki powołał policję turystyczną, która ma czuwać nad bezpieczeństwem przybywających z całego świata turystów.

Kolejnym źródłem dochodów są opłaty pobierane za korzystanie z Kanału Sueskiego. Trzecie źródło dochodów stanowi eksport ropy naftowej.

Złoża bogactw naturalnych: ropa naftowa, gaz ziemny, ruda żelaza, fosforany, mangan, wapień, gips, talk, azbest, rudy ołowiu i rudy cynku

edytuj Rolnictwo

Współczesne rolnictwo egipskie, ze względu na szybko rosnącą liczbę ludności, nie jest w stanie zaspokoić wewnętrznych potrzeb kraju. Pomimo to sektor rolniczy i przemysł przetwórstwa spożywczego należy uznać za jedne z lepiej rozwijających się branż gospodarki w tym kraju.

Rolnictwo nastawione jest przede wszystkim na produkcję roślinną i nie tylko. Do głównych upraw zaliczają się: ryż siewny, trzcina cukrowa, pszenica, kukurydza, proso, jęczmień, lucerna, fasola, ziemniaki, warzywa i owoce. Funkcję podstawowej rośliny przemysłowej pełni bawełna. Hodowla, ze względu na minimalną ilość łąk i pastwisk, jest słabo rozwinięta.

Egipt jest krajem rolniczym z rozwijającym się przemysłem i usługami. Możliwe są tam dwa a nawet trzy zbiory plonów w ciągu roku. Najwięcej gruntów zajmuje uprawa bawełny – głównego produktu eksportowanego. Z roślin żywieniowych najważniejsze są: ryż, kukurydza, pszenica i sorgo (proso murzyńskie, rośliny trawiaste, z których otrzymuje się kaszę i mąkę). Uprawia się również trzcinę cukrową, palmę daktylową, drzewa cytrusowe i warzywa. Hodowla zwierząt odgrywa w Egipcie drugorzędną rolę ze względu na brak pastwisk. Poławia się ryby.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

edytuj Przemysł

Dobrze rozwinął się przemysł chemiczny, szczególnie produkcja nawozów sztucznych, włókien syntetycznych, farmaceutyczny, a także przemysł włókienniczy i odzieżowy, dający obecnie ok. 1/4 wartości ogólnej produkcji przemysłowej.

Z bogactw mineralnych Egiptu największe znaczenie mają ropa naftowa i fosforyty. Przemysł przetwórczy widoczny jest w miastach położonych w delcie Nilu, nad Kanałem Sueskim i w Helmanie. Najlepiej rozwinięty jest przemysł włókienniczy, dość dobrze – chemiczny, elektromaszynowy, petrochemiczny i skórzano-obuwniczy.

Ważną rolę w gospodarce Egiptu odgrywa Kanał Sueski łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym. Przepływają nim między innymi tankowce przewożące ropę naftową z krajów Bliskiego Wschodu do Europy. Główne źródła przychodów pieniężnych kraju to:

opłaty za przejazd obcych statków przez Kanał Sueski
eksport ropy naftowej
dochody z turystyki
pieniądze przesyłane przez Egipcjan zatrudnionych za granicą

edytuj Ciekawostki

Starożytni Egipcjanie do produkcji perfum i kadzidełek używali kardamonu, cynamonu, gorzkich migdałów i kwiatu al-kamana
Zbudowali Piramidy jeden z 7 cudów świata który przetrwał do dziś
30 dynastii faraonów rządziło, przez co Egipt starożytny był najdłużej istniejącym państwem w historii