WikiPortallus: 1916.html

rok 1916 / MCMXVI XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1914 « 1915 « 1916 » 1917 » 1918

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

edytuj Wydarzenia w Polsce

25 stycznia - car Mikołaj powołał specjalną komisję złożoną z 11 osób do ustalenia znaczenia słów „Wolna Polska”, użytych w rozkazie do armii z grudnia 1915 roku.
28 marca - na front pod Baranowiczami przybyła Brygada Strzelców Polskich, jednak ze względu na obawy Rosjan przed porozumieniem się jej z Legionami nie została użyta w boju.
3 maja - w Królestwie Polskim odbyły się patriotyczne manifestacje z okazji 125 rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. W warszawskiej manifestacji wzięło udział ok. 200 000 ludzi.
4-5 lipca - trwały walki Legionów Piłsudskiego pod Kostiuchnówką.
5 listopada - została ogłoszona zapowiedź utworzenia państwa polskiego pod kontrolą państw centralnych.
9 listopada - wydano apel państw centralnych o ochotniczy zaciąg Polaków do wojska.
6 grudnia - Państwa Centralne powołały Tymczasową Radę Stanu.
25 grudnia - został wydany rozkaz cara Rosji zawierający obietnicę utworzenia niepodległej Polski.
Powstał klub sportowy Legia Warszawa.
W Krakowie, utworzono miejski urząd opieki socjalnej dla inwalidów oraz wdów i sierot po poległych.
Powstaje w Krakowie, Krajowa Komisja Związków Zawodowych, podległa swojej centrali w Wiedniu.
Pruszków otrzymuje prawa miejskie.
Żyrardów otrzymuje prawa miejskie.
Dąbrowa Górnicza otrzymuje prawa miejskie.

edytuj Wydarzenia na świecie

1 stycznia - Korpus Medyczny Armii Brytyjskiej po raz pierwszy dokonał transfuzji krwi używając krwi przechowywanej do tego celu i schłodzonej.
1 stycznia - impresjonista Claude Monet namalował obraz „Wodne lilie”.
5 stycznia - Charles Hatfield (twórca deszczu) rzekomo spowodował ulewne deszcze w rejonie San Diego w stanie Kalifornia.
8 stycznia - I wojna światowa: Armia złożona z Australijczyków, Nowozelandczyków (ang. Australian and New Zealand Army Corps - ANZAC) i Brytyjczyków wycofuje się z półwyspu Gallipoli (Bitwa o Gallipoli).
13/14 stycznia - potężny sztorm przeszedł przez zatokę Zuiderzee w Holandii, powodując ekstensywne szkody. Sztorm ten spowodował, że parlament holenderski podjął decyzję o budowie tamy Afsluitdijk i polderów w regionie ujścia rzeki Ĳssel.
17 stycznia - w Stanach Zjednoczonych powstało profesjonalne stowarzyszenie graczy w golfa (ang. Professional Golfers Association of America - PGA).
18 stycznia - meteoryt typu chondryt o wadze 611 gramów uderzył w dom, w pobliżu miejscowości Baxter, w stanie Missouri, w USA.
23-24 stycznia - w miejscowości Browning w stanie Montana temperatura spadła z +6,7°C do -48.8°C (44°F to -56°F) w ciągu jednego dnia, jest to rekordowy spadek temperatury odnotowany w ciągu 24 godzin.
28 stycznia - Louis Brandeis, jako pierwsza osoba pochodzenia żydowskiego, zasiadł w Sądzie Najwyższym Stanów Zjednoczonych.
29 stycznia - I wojna światowa: Po raz pierwszy Paryż został zbombardowany przez niemieckie sterowce.
3 lutego - spłonął budynek parlamentu kanadyjskiego w Ottawie.
9 lutego - o godzinie 18:00 Tristan Tzara zainicjował dadaizm (według Hansa Arpa).
11 lutego - Emma Goldman zostaje aresztowana za wypowiedzi na temat antykoncepcji.
11 lutego - w Baltimore odbył się pierwszy koncert Baltimorskiej Orkiestry Symfonicznej (ang. Baltimore Symphony Orchestra).
11 lutego - w Rumunii powstał klub sportowy „Sportul Studenţesc”.
21 lutego - I wojna światowa: Rozpoczęła się niemiecko-francuska bitwa o Verdun.
1 marca - premier Kolumbii Brytyjskiej Harlan Carey Brewster zakończył swą kadencję. Pełnił funkcję premiera z ramienia Liberalnej Partii Kolumbii Brytyjskiej (ang. British Columbia Liberal Party).
6 marca - w Sydney w Australii, nowo powstałe konserwatorium muzyczne przyjmuje pierwszych studentów (ang. Sydney Conservatorium of Music).
8-9 marca - Rewolucja meksykańska: Nocą oddział 1500 meksykańskich rewolucjonistów pod przywództwem gen. Pancho Villa, zaatakował miejscowość Columbus w stanie Nowy Meksyk, zginęło 17 osób. Garnizon kawalerii USA wyparł napastników z miejscowości.
9 marca - Niemcy wypowiedziały wojnę Portugalii.
15 marca - prezydent Woodrow Wilson wysłał 12 tys. żołnierzy do Meksyku w pościgu za oddziałami gen. Pancho Villa, 13 regiment kawalerii USA jako pierwszy przekroczył granicę.
16 marca - 7 i 10 regiment kawalerii USA pod dowództwem Johna Pershinga przekroczyły granicę Meksyku w celu rozbicia oddziałów gen. Pancho Villa.
16 marca - I wojna światowa: Rozpoczęła się rosyjska ofensywa koło Dyneburga.
19 marca - pierwsza misja bojowa w historii lotnictwa USA. Osiem samolotów wystartowało w poszukiwaniu oddziałów gen. Pancho Villa.
20 marca - w wieku 32 lat pigmej Ota Benga popełnił samobójstwo. W roku 1906 był prezentowany w nowojorskim ogrodzie zoologicznym w klatce obok orangutana.
22 marca - ślub Edith Bratt i Johna Ronalda Reuela Tolkiena. Małżeństwo to stanowiło inspirację dla Tolkiena przy tworzeniu fikcyjnych postaci Lúthien i Beren w powieści Silmarillion.
1 kwietnia - w Bułgarii został wprowadzony kalendarz gregoriański.
23 kwietnia - w Irlandii wybuchło powstanie wielkanocne.
27 kwietnia - I wojna światowa: Bitwa o Hulluch we Francji, 47 brygada brytyjska i 16 irlandzka dywizja zostały zdziesiątkowane w niemieckim ataku gazowym.
30 kwietnia - Niemcy zainicjowali czas letni.
5 maja - Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych wtargnął do Dominikany.
6 maja - zostało podpisane tajne porozumienie między Wielką Brytanią i Francją – Traktat Sykes-Picot – odnoszące się do podziału Bliskiego Wschodu na strefy wpływów po zakończeniu pierwszej wojny światowej.
21 maja - Wielka Brytania przechodzi na czas letni.
31 maja - rozpoczęła się największa bitwa morska I wojny światowej - bitwa jutlandzka. U wybrzeży Jutlandii doszło do pojedynku między flotami brytyjską i niemiecką.
1 czerwca - I wojna światowa: Zakończyła się bitwa jutlandzka. Wynik bitwy pozostał nierozstrzygnięty.
4 czerwca-20 września - I wojna światowa: Ofensywa Brusiłowa - największa ofensywa wojsk rosyjskich przeprowadzona na froncie wschodnim przeciwko armiom państw centralnych.
5 czerwca - I wojna światowa: Na minie ustawionej przez niemiecki okręt podwodny U-75, zatonął w pobliżu Orkadów - HMS Hampshire. Na pokładzie był wówczas brytyjski minister wojny, lord Horatio Kitchener, który nie przeżył zatonięcia okrętu.
8 czerwca - Rosja i Japonia podpisały układ sojuszniczy.
9 czerwca - na zjeździe socjalistek rosyjskich w Moskwie ogłoszono dzień 8 marca Dniem Kobiet.
24 czerwca - I wojna światowa: Rozpoczęła się ofensywa wojsk Ententy nad Sommą.
1 lipca - I wojna światowa: Rozpoczęła się Bitwa nad Sommą. W pierwszym dniu bitwy zginęło około 60 tys. żołnierzy z Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
1-12 lipca - co najmniej jeden rekin zaatakował pięciu pływaków u wybrzeża New Jersey. Cztery osoby zginęły, jedna osoba została ciężko ranna. Pół wieku później, wydarzenie to posłużyło między innymi za inspiracje do filmu „Szczęki”.
2 lipca-25 lipca - I wojna światowa: W bitwie o Erzincan Rosjanie zwyciężyli Turków.
8-16 lipca - dwa huragany przeszły przez zachodnią część stanu Karolina Północna powodując poważne straty.
15 lipca - w Seattle w stanie Waszyngton, William Boeing wraz z partnerem zarejestrował przedsiębiorstwo pod nazwą “Pacific Aero Products”, później przemianowane na Boeing Company.
22 lipca - w San Francisco w czasie parady „Dnia Gotowości” (Dzień Gotowości – do przystąpienia do I wojny światowej) wybuchła bomba zabijając 10 osób i raniąc 40 osób. Później Warren Billings i Tom Mooney zostali niesłusznie skazani za ten wybuch.
29 lipca - w prowincji Ontario w Kanadzie od uderzenia pioruna doszło do pożaru lasu. Pożar zniszczył miejscowość Cochrane i gminę Black River-Matheson – zginęło 233 osoby.
30 lipca - w Jersey City, w stanie New Jersey, niemiecki agent dokonał aktu sabotażu powodując eksplozję składu amunicji – zginęło co najmniej siedem osób.
7 sierpnia - Portugalia przystąpiła do wojny po stronie Ententy.
25 sierpnia - prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę powołującą do życia agencję rządową – National Park Service.
27 sierpnia - Rumunia przystąpiła do wojny po stronie Ententy.
wrzesień - I wojna światowa: Wojska bułgarskie zajmują okręg Dobrudża należący od 1913 roku w całości do Rumunii.
2 września - William Leefe-Robinson, jako pierwszy pilot zestrzelił niemiecki statek powietrzny nad Wielką Brytanią.
13 września - w miasteczku Erwin, w stanie Tennessee - Mary, słonica cyrkowa, została powieszona za zabicie tresera.
15 września - I wojna światowa: W czasie ofensywy alianckiej nad rzeką Sommą skierowanej przeciw wojskom niemieckim po raz pierwszy użyto w walce czołgu. Był nim zbudowany przez Brytyjczyków pojazd Mark I.
27 września - Lij Yasu V władca Etiopii, został odsunięty od władzy, jego miejsce zajął cesarz Zauditu.
12 października - Hipólito Yrigoyen został wybrany prezydentem Argentyny.
16 października - Margaret Sanger otwarła, pierwszą w USA, Klinikę Świadomego Macierzyństwa.
27 października - w odległości około 60 km od Addis Abeby doszło do bitwy (Bitwa o Segale) w której siły cesarza Zauditu zwyciężyły nad siłami Lij Yasu V.
7 listopada - Woodrow Wilson pokonał Charlesa Evansa Hughesa w wyborach prezydenckich w USA.
7 listopada - republikanka Jeannette Rankin z Montany została wybrana, jako pierwsza kobieta, do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych.
13 listopada - premier Australii Billy Hughes zostaje wydalony z Australijskiej Partii Pracy ze względu na jego poparcie dla idei przymusowego poboru do wojska.
18 listopada - I wojna światowa: Zakończyła się Bitwa nad Sommą. W bitwie zginęło ponad milion żołnierzy.
21 listopada - HMHS Britannic, trzeci i największy z trzech transatlantyków typu Olympic, do którego należały także Titanic i Olympic, wpadł na minę i zatonął – zginęło 30 osób.
25 listopada - premier Austrii Karl von Stürgkh został zastrzelony przez Friedricha Adlera.
26 listopada - I wojna światowa: Rozpoczęła się bitwa austriacko-rumuńska pod Hermanstadt.
26 listopada - Grecja wypowiedziała wojnę Niemcom.
grudzień - jednomiejscowy myśliwiec Sopwith Camel zbudowany przez Sopwith Aviation Company, zostaje użyty w walkach przeciw niemieckim samolotom produkowanym przez Fokkera.
7 grudnia - I wojna światowa: Wojska niemieckie i austriackie zajęły rumuńską stolicę Bukareszt.
12 grudnia - Niemcy zgłosiły propozycje pokojowe.
12 grudnia - lawina w Dolomitach pogrzebała 18 tys. żołnierzy armii austriackiej i włoskiej.
20 grudnia - I wojna światowa: Zakończyła się bitwa pod Verdun. Ponad 600 tys. żołnierzy zabitych.
23 grudnia - I wojna światowa: W bitwie o Magdhaba na półwyspie Synaj oddziały australijskie i nowozelandzkie zdobyły turecki garnizon.
29/30 grudnia - w nocy, w niewyjaśnionych okolicznościach, został zamordowany Grigorij Rasputin – przez członków rodziny Romanowów.
Albert Einstein publikuje ogólną teorię względności.
„Kurs językoznawstwa ogólnego” (fr. Cours de linguistique générale) dzieło autorstwa językoznawcy szwajcarskiego Ferdinanda de Saussure zostało wydane.
Letnie igrzyska olimpijskie w Berlinie zostały odwołane.
Szwajcarski psychiatra Ernst Rüdin opublikował początkowe rezultaty badań nad genetycznym podłożem schizofrenii.