Romaanse talen wereldwijd:

██ Frans

██ Spaans

██ Portugees

██ Italiaans

██ Roemeens

De Romaanse talen zijn een voornamelijk Zuid-Europese tak van de Indo-Europese taalfamilie. Tegenwoordig worden deze talen door emigratie en kolonisatie echter ook gesproken in veel andere delen van de wereld, met name Latijns-Amerika.

Inhoud

bewerk Oorsprong en ontwikkeling

De Romaanse talen zijn de enig nog levende tak van de Italische talen. Ze stammen alle af van één van de Italische talen: het Latijn, de taal van de Romeinen, die door de Romeinse expansie verbreid raakte over een groot deel van Europa en in het westelijke deel van het Romeinse Rijk de algemene voertaal werd.

Vaak wordt bij het bovenstaande de kanttekening gemaakt dat de Romaanse talen niet afstammen van het bekende Klassiek Latijn maar van het Vulgair Latijn (Volkslatijn). Daarvoor is veel te zeggen, maar we moeten daarbij bedenken dat het onderscheid tussen Klassiek en Vulgair Latijn niet te veel moet worden verabsoluteerd en dat Vulgair Latijn zeker geen eenheid vormde, maar eerder een grote groep dialecten. In de loop der eeuwen werden de verschillen tussen deze dialecten steeds groter en de onderlinge verstaanbaarheid steeds kleiner, zodat ze vanaf ca. 800 als verschillende talen worden beschouwd. Verschillen tussen de Romaanse talen en het Latijn worden ten dele toegeschreven aan de invloed van substraattalen, de talen van door de Romeinen onderworpen volken.

Veel kunsttalen, waaronder Esperanto, Interlingua,en Ido zijn sterk beïnvloed door de Romaanse talen.

bewerk Taal- en cultuurgebied in Europa

Zie Romaans Europa voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Romaans taalgebied in Europa.

██ Landen met een Romaanse taal als nationale taal.

██ Landen waar een Romaanse taal wordt gesproken naast een andere taal.

Het Romaanse taal- en cultuurgebied in Europa is gecentreerd rond de westelijke Middellandse Zee (Frankrijk, Italië, Portugal en Spanje). Maar ook in landen als België, Luxemburg, Roemenië, Moldavië en Zwitserland worden Romaanse talen gesproken. Deze gebieden zijn van oudsher sterk rooms-katholiek, behalve in Roemenië en Moldavië (Roemeens-orthodox). Veel van deze landen zijn ook lid van de Latijnse Unie.

bewerk Italo-Westelijke talen: Westelijk

bewerk Gallo-Iberisch

bewerk Gallo-Romaans

  • Gallo-Rhaetisch

bewerk Romaans-Iberisch

  • West-Iberisch

bewerk Pyreneese-Mozarabische groep

bewerk Pyreneese

bewerk Mozarabisch

bewerk Italo-Westelijke Talen: Italo-Dalmatisch

bewerk Italo-Westelijke Talen: Zuidelijk

bewerk Corsicaans

bewerk Sardijns

bewerk Oostelijk Romaanse talen: Oostelijk

bewerk Vergelijking

LATIJN[1] FRANS ITALIAANS CATALAANS PORTUGEES ROEMEENS SPAANS NEDERLANDS
aquam eau acqua aigua agua apă agua water
bonum bon buono bon bom bun bueno goed
decem dix dieci deu dez zece[2] diez tien
ego je io jo eu eu yo ik
hominem homme uomo home homem om hombre man
horam heure ora hora hora oră hora uur
solem soleil sole sol sol soare sol zon

bewerk Noten

  1. ^ Van de Latijnse woorden, behalve ego, is de accusativus gegeven, omdat hiervan de Romaanse vormen zijn afgeleid.
  2. ^ Vroeger (vóór de Tweede Wereldoorlog nog) "dece" ipv zece

bewerk Zie ook

Indo-Europese talen > Kentum-talen > Italische en Romaanse talen >
Romaanse talen: Italische talen:
Aragonees | Aroemeens | Arpitaans | Asturisch (Leonees - Mirandees) | Catalaans | Corsicaans | Dalmatisch | Frans | Friulisch | Galicisch | Gascoons (Aranees) | Istriotisch | Istro-Roemeens | Italiaans | Ladinisch | Ladino | Mozarabisch | Napolitaans | Occitaans | Portugees | Reto-Romaans | Roemeens | Sardisch | Spaans | Venetiaans Faliskisch | Latijn | Oskisch | Umbrisch | Zuid-Piceens