Nauw van Calais
Locatie tussen Engeland en Frankrijk
Zee Het Kanaal
Diepte (max.) 120m
Diepte (gem.) 60m
Breedte 33 km
Overig

Satellietfoto Nauw van Calais

Het Nauw van Calais (Engels: Strait of Dover/Dover Strait, Frans: Pas de Calais), ook wel Straat van Dover genoemd, is een zeestraat die het smalste gedeelte vormt van Het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland.
De zeestraat verbindt de Atlantische Oceaan met de Noordzee en is de drukstbevaren route ter wereld.

De lengte van de zeearm is 185 km. De gemiddelde breedte bedraagt 65 km. Tussen Dover en Calais is de breedte slechts 33 kilometer. Van dit gegeven wordt druk gebruikgemaakt door de veerdiensten tussen Frankrijk, België en Engeland. Sinds 1994 is het mogelijk om per trein door de Kanaaltunnel onder het Nauw van Calais door te rijden.

bewerk Ontstaan van het Nauw van Calais

Het Nauw van Calais is ontstaan door erosie en is als zeestraat naar geologische maatstaven een jong fenomeen, een half miljoen jaar oud. De Britse eilanden maken geologisch gezien deel uit van het Europese continent. De kalkkliffen stammen hoofdzakelijk uit het Onder-Krijt - zo'n 100 miljoen jaar geleden. Ze zijn licht geplooid geraakt in het Tertiair (vanaf 65 miljoen jaar geleden) - het Nauw van Calais doorsnijdt een anticline in de kalk.

bewerk Laatste ijstijd

Als de zeespiegel laag genoeg staat - zoals in ijstijden het geval is - vallen Het Kanaal en de Noordzee goeddeels droog en maken de Britse Eilanden deel uit van het vasteland van Europa. Dit was in het Nauw van Calais het geval van zo'n 70.000 tot zo'n 12.000 jaar geleden. Het Nauw van Calais was een breed kloofdal waardoorheen de Rijn, Maas en Theems stroomden. In Het Kanaal gebied kwamen daar nog de Franse rivieren Seine en Somme en kleinere zuid-Engelse rivieren bij. Deze situatie stopte toen na de laatste ijstijd, de zeespiegel (weer) steeg. Rond 12.000 jaar geleden was het Nauw van Calais weer zeestraat geworden. Vanaf rond 8.000 jaar geleden was de verbinding tussen Noordzee en Het Kanaal zoals nu.

bewerk Eerdere ijstijden

De krijtrotsen van Dover

Als verbinding tussen Het Kanaal en Noordzee is het Nauw van Calais ontstaan in eerdere ijstijden. De ijskappen waren toen groter dan in de laatste ijstijd. Tot aan de grote ijstijden in het midden-Pleistoceen, bestond het Nauw van Calais niet, maar liepen de kalkrotsen van Calais en Dover als een rug van land door. Ten zuiden ervan lag Het Kanaal als een grote baai waarin de Seine en Somme uitmondden.

Op het hoogtepunt van deze ijstijden bedekten grote ijskappen Scandinavië, Schotland en de noordelijke Noordzee ertussen. Door de afdammende werking van het het ijs en het vele smeltwater ontstond een groot zoetwatermeer in het zuidelijk deel van wat nu de Noordzee is. Dit smeltwater zocht een uitweg en vond dat in het gebied tussen Dover en Calais. Tussen 450.000 en 150.000 jaar geleden (de Saalien en Elsterien ijstijden), ontstond daardoor twee keer een catastrofale doorbraak van de landbrug. Uiteindelijk ontstond daardoor het huidige Nauw van Calais, met de kenmerkende witte kalkkliffen aan weerszijden. Door inwerking van golven op de zachte kalksteen verbreedde de kloof zich steeds meer, een proces dat tot op de dag van vandaag doorgaat.