Mengistu Haile Mariam (het Amharische Mariam betekent De kracht van Maria en Mengistu betekent Macht) (geb. Wollamo of Addis Abeba, 1937), was een Ethiopisch staatsman. Mengistu volgde een militaire opleiding. Mengistu speelde een sleutelrol tijdens de staatsgreep van september 1974 die een einde maakte aan het bewind van keizer Haille Selassie I. Mengistu werd vervolgens lid van de DERGUE. In 1975 werd de monarchie afgeschaft en in 1977 werd Ethiopiƫ een volksrepubliek. Brigadegeneraal Tafari Benti (1921-1977), de voorzitter van de DERGUE, werd in 1977 om het leven gebracht, waarna Mengistu zelf het voorzitterschap van de DERGUE op zich nam. In december 1979 werd Mengistu tevens voorzitter van de Partij van de Arbeiders van Ethiopiƫ (COPWE).
In het begin deed Mengistu zich kennen als een vreselijke dictator die de Rode Terreur (Qey Shibir) uitoefende. Tegenstanders van links en rechts werden opgepakt, opgesloten of gedood. In 1975 kwamen zowel ex-keizer Haille Selassie als de patriarch van de Ethiopische Kerk om het leven onder verdachte omstandigheden. Linkse studenten die zich tegen Mengistu's bewind keerden werden opgepakt.
Van 1974 tot 1988 waren Ethiopiƫ en Somaliƫ in een oorlog verwikkeld. Het Ethiopische regime werd op grote schaal gesteund door de Sovjet-Unie, maar ook door Cuba en Oost-Europese landen, terwijl het Somalische regime van Siyad Barre op grote schaal steun ontving van de Verenigde Staten. Daarnaast leverde het Ethiopische leger ook nog strijd tegen de Eritrese afscheidingsbewegingen die naar een onafhankelijk Eritrea streefden.
Net als de vroegere keizers streefde ook Mengistu naar een groot Ethiopiƫ.
Mengistu's radicale politiek om Ethiopiƫ om te vormen tot een socialistische volksrepubliek bezorgde hem veel vijanden in het binnen- en buitenland. Zijn plannen om landbouwcollectieven in te stellen stuitten op veel verzet. In 1984 werd Mengistu secretaris-generaal van de nieuw gevormde Ethiopische Arbeiderspartij (EWP, opvolger van de COPWE). In 1987 werd hij president en proclameerde de Democratische Volksrepubliek Ethiopiƫ. In 1988 sloot hij vrede met Somaliƫ, maar de strijd tegen de Eritrese afscheidingsbewegingen ging gewoon door. Daarnaast vocht ook het socialistische Ethiopische Volksrevolutionaire Democratische Front (EPRDF) tegen Mengistu's bewind, evenals de aanhangers van het Volksbevrijdingsfront van Tigray (TPLF). Deze laatste beweging streefde naar onafhankelijkheid of in ieder geval verregaande autonomie van Tigray. In 1989 fuseerden alle verzetsbewegingen en gingen in EPRDF op.
Om meer steun te vinden onder de bevolking, zocht Mengistu zijn steun bij de Ethiopische Kerk en beloofde hij de landhervormingen stil te leggen.
In maart 1990 brak Mengistu met het marxisme-leninisme en werd Ethiopiƫ een republiek. De EWP verloor haar monopoliepositie en een meerpartijenstelsel werd ingevoerd. Dit alles mocht echter niet baten en in 1991 moest hij uitwijken naar Zimbabwe, waar hij nog steeds woont. Tijdens een tribunaal in Ethiopiƫ (1994-2006) werd hij schuldig bevonden en in januari 2007 werd hij bij verstek veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Het openbaar ministerie was hier echter niet tevreden mee en eiste de doodstraf. In mei 2008 werd Mengistu door het Ethiopische hooggerechtshof bij verstek ter dood veroordeeld.[1]
OPMERKING: In Nederland wordt Mengistu Haile Mariam vaak Haile Mariam Mengistu genoemd en wordt Mengistu dus gezien als zijn achternaam.
bewerk Zie ook
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|