| Luchthaven Schiphol | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 Pier E, gezien vanuit de nieuwe toren |
|||||
| IATA: AMS | ICAO: EHAM | ||||
| Algemene informatie | |||||
| Opgericht | 17 mei 1920, maar al in 1916 militair vliegveld | ||||
| Type | Publiek | ||||
| Eigenaar | Schiphol Group | ||||
| Stad | Amsterdam | ||||
| Hoogte | -3,35 m AMSL | ||||
| Coördinaten | 52°18′30″NB 4°45′39″OL | ||||
| Website: www.schiphol.nl | |||||
| Locatie | |||||
  |
|||||
| Startbanen | |||||
| Baan | Lengte | Materiaal | |||
| Polderbaan | 3800 m | Asfalt | |||
| Kaagbaan | 3500 m | Asfalt | |||
| Buitenveldertbaan | 3450 m | Asfalt | |||
| Aalsmeerbaan | 3400 m | Asfalt | |||
| Zwanenburgbaan | 3300 m | Asfalt | |||
| Oostbaan | 2014 m | Asfalt | |||
 Portaal Luchtvaart - Lijst van luchthavens |
|||||
|
|
|
|
Schiphol, of Luchthaven Schiphol (in het Engels Schiphol Airport, Amsterdam Airport of Amsterdam Airport Schiphol genoemd), is de grootste Nederlandse luchthaven, en een van de belangrijkste luchthavens van Europa. Wat het aantal passagiers betreft is het de nummer twaalf van de wereld. [1]
Schiphol is de thuishaven van de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen zoals KLM, Martinair, ArkeFly en Transavia.com. Voor buitenlanders is het altijd aardig om te vermelden dat Schiphol onder zeeniveau ligt. Op de plaats waar Schiphol nu ligt, heeft eerder een dorp gelegen: Rijk. De naam "Schiphol" wordt ook gebruikt als plaatsnaam, evenals Schiphol-Oost en Schiphol-Rijk.
De luchthaven is eigendom van de Schiphol Group (statutaire naam: "N.V. Luchthaven Schiphol"), met als aandeelhouders de Nederlandse Staat, en de gemeenten Amsterdam en Rotterdam.
Inhoud |
bewerk Geschiedenis
bewerk Naam
De naam Schiphol komt al voor in een stuk, gedateerd 11 september 1447 ("Sciphol"). De oorsprong van de naam staat niet vast, maar zou verwijzen naar een moerasachtig stuk land waar men hout (Gotisch: 'scip') kon halen; naar een bedding voor schepen; of naar de scheepsrampen die juist in deze noordoostelijke hoek van het Haarlemmermeer ("scheeps-hel") veel voorkwamen omdat die lagerwal was bij de meest voorkomende windrichting. Een andere verklaring die hier enigszins op aansluit wijst op een oud woord 'hol' dat 'graf' betekende. Weer een andere theorie zoekt het bij een woord dat verwant is met 'hal' (en het Engelse "hall"), wat juist zou duiden op een toevluchtsoord voor schepen in nood, een veilige haven. Ook kan 'hol' nog duiden op een speciaal aangelegde halfronde dijk in de Haarlemmermeer die er van boven uit zag als een hol. Hierachter konden schepen schuilen tijdens noodweer.
Volgens een informatiepaneel nabij Bovenkerk van de Stichting 'Oud Aalsmeer' werd 't Schipholl voor het eerst in 1447 genoemd: "Vier maden lands liggende in de Aelsmerbanne in Schipholl". Betekenis: Laaggelegen land waar takken werden gesneden (Scip = afgesneden tak). 't Schipholl bestond en bestaat uit de Kleine Poel, het Zwarte Pad, het oeverlanden reservaat en het poldertje van Sloothaak met stadskwekerij. Het gebied behoort waterstaatkundig tot de Buitendijkse Buitenveldertse polder. Na de noordelijke grenssloot, het voormalige fort en het militaire vliegveld siert nu de nationale luchthaven zich met de naam van dit gebiedje aan de noordoostelijke grens van Aalsmeer: Schiphol. Die naam is dus in de loop der eeuwen enkele kilometers naar het westen verschoven.
bewerk Inpoldering
In 1848 werd begonnen met het droogleggen van het Haarlemmermeer, waarmee men in 1852 klaar was. In de noordoostelijke hoek van de nieuwe polder werd een fort gebouwd ter verdediging van de nieuwe polder, dat Fort Schiphol werd genoemd. Het fort lag binnen later aangelegd de ring van forten die de Stelling van Amsterdam vormden.
bewerk Militair vliegveld
In april 1916 werd door de minister van Oorlog goedkeuring verleend voor de aankoop van grond in de buurt van het Fort Schiphol om hier, aan de rand van de Stelling van Amsterdam, een militair vliegveld in te richten. In augustus van dat jaar was het terrein van 16,5 hectare geschikt gemaakt om als vliegveld te dienen en waren vier houten loodsen geplaatst. Op 19 september landden drie vliegtuigen van de LVA op Schiphol, waarmee het vliegterrein in gebruik werd genomen. Het veld bleek al gauw te klein en gedurende de Eerste Wereldoorlog werden aanliggende percelen gevorderd. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog was de oppervlakte van Schiphol toegenomen tot 76 hectare.
bewerk Burgerluchtvaart
Toen de Eerste Wereldoorlog voorbij was ging men al gauw post, vracht en zelfs passagiers vervoeren met enigszins verbouwde en afgedankte oorlogsvliegtuigen. Nederland wilde hier natuurlijk ook aan meedoen, en vooral door het toedoen van luitenant-vlieger Albert Plesman werd in oktober 1919 de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën N.V. (KLM) opgericht. Op 17 mei 1920 opende de KLM haar eerste lijndienst: de luchtlijn Amsterdam-Londen. Schiphol deed dienst als landingsplaats voor Amsterdam. Dat jaar waren er 440 passagiers.
In 1921 werd de accommodatie voor passagiers op Schiphol verbeterd, doordat men de beschikking kreeg over een volledige loods. Er kwamen meer lijndiensten en er kwamen grotere en zwaardere vliegtuigen. Dit leidde af en toe tot problemen, doordat het terrein onvoldoende gedraineerd was, waardoor vliegtuigen vaak uit de modder moesten worden getrokken.
Als militair vliegveld verloor Schiphol aan betekenis, maar voor de burgerluchtvaart werd het vliegveld steeds belangrijker. Op 1 april 1926 werd Schiphol gekocht door de gemeente Amsterdam. De gemeente ging meteen aan de slag: de drainage van het veld en de toegangswegen werden verbeterd. Er werd een betonnen platform aangelegd van 50 bij 100 meter, en op het in inmiddels tot 30 hectare gegroeide bebouwde gedeelte werden een stationsgebouw en een verkeerstoren gebouwd.
Het stationsgebouw werd geopend in 1928, op tijd voor de Olympische Spelen van datzelfde jaar in Amsterdam, en in mei 1940 door een bombardement verwoest. Een replica van dit gebouw staat sinds 2005 op Aviodrome te Lelystad.
In 1935 werd het landingsterrein vergroot tot driemaal de bestaande oppervlakte en in het nu 180 hectare grote terrein werden 200 kilometer drainagebuizen verwerkt. Er kwam een nachtlandingsinstallatie en er kwamen 4 asfaltbetonnen landingsbanen.
bewerk Tweede Wereldoorlog
Tijdens de meidagen van 1940 werd Schiphol door de Duitsers gebombardeerd. Duitse troepen bezetten de luchthaven en breidden het startbanenpatroon verder uit. Ook legden zij een zijlijntje van de Haarlemmermeerspoorlijnen aan naar het vliegveld. Schiphol werd in de loop van de oorlog verschillende malen gebombardeerd door de geallieerden, en tijdens de laatste oorlogswinter werden er door de Duitsers systematische vernielingen aangebracht. Zij lieten een schijnbaar onbruikbaar vliegveld achter toen zij zich in mei 1945 uit Nederland terugtrokken. Dankzij hard werken kon op 8 juli al een Douglas DC-3 op Schiphol landen. Een paar maanden later was Schiphol weer helemaal in bedrijf.
bewerk Wederopbouw en bloei
De activiteit op Schiphol nam zo snel toe dat het al gauw duidelijk was dat Schiphol te kampen had met ruimtegebrek. Schiphol breidde uit naar het zuiden.
Toen Schiphol weer volop functioneerde werd er achter de schermen een strijd gevoerd: Rotterdam wilde graag een eigen luchthaven. Plesman kwam met een plan voor een centrale luchthaven voor West-Nederland in het zuiden van de Haarlemmermeerpolder bij Burgerveen, maar Amsterdam was daar fel op tegen. Havenmeester Jan Dellaert presenteerde in die tijd zijn plan voor een tangentieel Schiphol met een centraal gelegen stationsgebouw, aan de andere kant van de Haarlemmermeer, ter hoogte van de Rijksweg Amsterdam-Den Haag.
In 1949 werd door de regering het besluit genomen dat Schiphol de belangrijkste luchthaven van Nederland zou blijven. De toekomst van Schiphol was hiermee verzekerd. In datzelfde jaar werd het tangentiële systeem door de gemeenteraad van Amsterdam goedgekeurd. Dit vormde de grondslag voor het stedenbouwkundig plan voor Schiphol dat tien jaar later door de minister van Verkeer en Waterstaat werd goedgekeurd. Weer twee jaar later, in 1961, werd aan de directie van Schiphol het nieuwe ontwerp aangeboden door Ontwerpbureau Stationsgebouw Schiphol. Hieraan namen Marius Duintjer, Architecten en ingenieursbureau ir. F.C. de Weger en de NACO (Nederlands ontwerpbureau voor Luchthavens) deel. Later werd ook de binnenhuisarchitect Kho-Liang-Ie bij het werk betrokken.
bewerk Schiphol-Centrum en -Oost
In 1963 werd officieel begonnen met de bouw van het stationsgebouw, dat in 1967 feestelijk geopend kon worden. Het lag aan de westkant van de oude luchthaven, die Schiphol-Oost ging heten. Het stationsgebouw vormde het latere Schiphol-Centrum. De rijksweg tussen Amsterdam en Den Haag werd in westelijke richting omgebogen.
Rond 1977 was een duidelijke groei op Schiphol-Centrum waarneembaar. Ten zuiden van het stationsgebouw bevonden zich de eerste kantoren en vrachtgebouwen. Het stationsgebouw was al in 1975 verdubbeld, waarmee ook de capaciteit van het geheel verdubbeld was. In 1970 had de A-pier al een nieuwe kop gekregen om het plaatsen van Jumbojets mogelijk te maken. Tevens was Pier D in gebruik genomen.
De volgende twee decennia groeide Schiphol verder. Het voormalige Schiphol, nu Schiphol-Oost, werd een vrachtgebied. De D-Pier (de namen van de pieren werden omgegooid door de aanbouw van twee extra pieren onder de vroegere A-pier) werd verlengd en kreeg een extra verdieping, waardoor deze een zogenaamde wisselpier werd.
bewerk Mainport Schiphol
Rond 1990 werd door architectenbureau BenthemCrouwel een nieuw masterplan voor Schiphol opgesteld. Dit resulteerde in de jaren negentig tot een nieuwe verdubbeling van het stationsgebouw met de aanbouw van Terminal 3. Het lounge-gebied in Terminal 2 werd uitgebreid, en er kwam een nieuw treinstation, midden onder Schiphol. Op Schiphol-Centrum werden kantoren en hotels gehuisvest. Het centrale gebied groeide uit richting het zuidwesten.
Het grondgebruik tussen de terminals en het Aviodome-museum werd hiermee geïntensiveerd. In 2003 verhuisde het museum naar luchthaven Lelystad en ging daar verder als Aviodrome (met een r). De koepel waarin het museum gehuisvest was verhuisde naar elders in Haarlemmermeer.
Een nieuwe verkeerstoren was noodzakelijk. In 1991 was de nieuwe toren klaar, met een hoogte van 101 m was het op dat moment de hoogste ter wereld. Nu zijn er in het buitenland al verschillende hogere torens. De basis van de toren ligt op -5 m NAP.
Voor prijsvechters is op 1 november 2005 de H-pier geopend. Milieudefensie heeft nog getracht dit tegen te houden, vooralsnog zonder succes. Om de kosten laag te houden heeft deze pier geen winkels, horeca of toiletten. Ook ontbreken overdekte loopbruggen, omdat het aan- en afkoppelen relatief veel tijd kost. Door de opening van deze pier, welke een overblijfsel is van het Schiphol-masterplan uit 2000, wordt de D-pier ontlast. Van de 10 prijsvechters die momenteel Schiphol aandoen, gaan de volgende maatschappijen verhuizen naar de H-pier: easyJet, Jet2.com, BMIbaby, SkyEurope (uit Slowakije) en Wizz Air (uit Hongarije). Deze maatschappijen betalen echter evenveel havengeld als die voor andere pieren. De pier kan maximaal zeven vliegtuigen tegelijk bedienen.
Het beleid van de overheid is er op gericht de Mainport-functie van Schiphol, net zoals die van de haven van Rotterdam, te ondersteunen. Een Mainport heeft enerzijds een regionale centrumfunctie en vormt anderzijds de toegangspoort voor een groter achterland (in dit geval West-Europa). Rondom een Mainport ontwikkelt zich vaak een regio met een sterke economische activiteit die vooral in kennisindustrie uitblinkt. Men ziet zo'n sterke kennisindustrie als een goede manier om economische groei te bespoedigen. De hub-functie die Schiphol in het luchtvaartsysteem heeft draagt sterk bij aan de Mainport-gedachte. Het lijkt onwaarschijnlijk om de Mainport-functie overeind te houden wanneer de hub-functie van Schiphol weg zou vallen.
bewerk Directeuren
- Jan Dellaert (1920-1960)
- Sam de Mul (1960-1973)
- Duco Riemens (1973-1978)
- Jan Willem Wegstapel (1978-1989)
- Rob den Besten (1989-1992)
- Hans Smits (1992-1998)
- Gerlach Cerfontaine (1998-2008)
- Jos Nijhuis (per 2009)
bewerk Passagiersaantallen
Passagiersaantallen door de jaren heen.[2][3][4] 
|
|
|
|
bewerk Banen
Schiphol beschikt over zes start- en landingsbanen:[7]
bewerk Buitenveldertbaan
De Buitenveldertbaan (09 - 27) is een van de start- en landingsbanen die werden aangelegd aan het einde van de jaren '60. De baan is een secundaire baan, ligt ten oosten van de Zwanenburgbaan en is genoemd naar de Amsterdamse wijk Buitenveldert omdat de aanvliegroute over deze wijk voert. De Buitenveldertbaan is 44 meter breed en 3450 meter lang. Hij kruist de autosnelweg A4 zodat voor het wegverkeer een tunnel moest worden gebouwd, de Schipholtunnel, en kruist ook de Aalsmeerbaan. In de volksmond staat deze baan ook wel bekend als Bulderbaan. De Buitenveldertbaan kan alleen in oostelijke richting gebruikt worden: landend vanuit en startend richting Amsterdam Buitenveldert.
bewerk Kaagbaan
De Kaagbaan (06 - 24) ligt ten zuiden van de Zwanenburgbaan en de Buitenveldertbaan, en ten westen van de Aalsmeerbaan. De Kaagbaan loopt van zuidwest naar noordoost. Hij is 45 meter breed en 3490 meter lang.
Op de Polderbaan na is dit de langste baan van Schiphol. De baan is genoemd naar de Kagerplassen en het dorp De Kaag omdat de uitvliegroute over dit gebied voert. Deze baan kan in beide richtingen gebruikt worden voor starten en landen. Onder normale omstandigheden wordt deze echter alleen in Zuidwestelijke richting gebruikt: landend vanuit en startend richting de Kaag (bij Leiden).
bewerk Oostbaan
De Oostbaan (04 - 22), ook wel Fokkerbaan genoemd ligt ten oosten van de Aalsmeerbaan en ten zuidoosten van de Buitenveldertbaan. De Oostbaan is 45 meter breed en 2014 meter lang, en loopt van het zuidwesten naar het noordoosten.
Dit is de kortste baan van Schiphol. De Oostbaan ligt op de plaats van het oude Schiphol (tegenwoordig Schiphol-Oost genoemd) en wordt in principe alleen voor kleine vliegtuigen gebruikt. Het grootste toestel dat op deze baan landt is van het type Boeing 737. In uitzonderlijke situaties, zoals bij (zware) zuidwesterstorm kunnen ook grotere types, bijvoorbeeld de Boeing 767, van deze baan gebruik maken. Vanwege de sterke tegenwind landen de toestellen met een lagere grondsnelheid waardoor veel minder baanlengte nodig is om tot stilstand te komen. De baan kan in beide richtingen gebruikt worden door startende en landende toestellen, tussen 06:00 en 23:00u.
bewerk Aalsmeerbaan
De Aalsmeerbaan (18L - 36R) ligt ten oosten van de Kaagbaan en ten zuiden van de Buitenveldertbaan; parallel aan de Zwanenburgbaan. De Aalsmeerbaan is 45 meter breed en 3400 meter lang.
Dit is een secundaire baan, net als de Buitenveldertbaan. Hij is vernoemd naar Aalsmeer omdat de aanvlieg- en vertrekroutes over deze plaats voeren. De baan kan alleen in zuidelijke richting gebruikt worden: landend vanuit en startend over Aalsmeer. Bovendien mag de baan niet gebruikt worden tussen 23:00 en 06:00u vanwege geluidoverlast in Aalsmeer.
bewerk Zwanenburgbaan
De Zwanenburgbaan (18C - 36C), ook wel vierde baan genoemd, is vernoemd naar het dorp Zwanenburg. Hij ligt ten oosten van de Polderbaan, parallel aan de Rijksweg 5. De baan is 3300 meter lang en is hiermee op de Oostbaan na de kortste baan van Schiphol. De Schipholspoortunnel ligt net ten zuiden van deze baan.
De baan wordt voornamelijk van en naar het noorden gebruikt, en is sinds 20 februari 2003 tussen 23.00 en 06.00 uur geen primaire baan meer. Als de Polderbaan en de Kaagbaan beide niet beschikbaar zijn mag de baan 's nachts worden gebruikt.
bewerk Polderbaan
In 2003 werd de zogeheten vijfde baan geopend, die na een prijsvraag de Polderbaan werd genoemd (36L-18R). Deze baan (feitelijk de zesde baan als de Oostbaan wordt meegeteld) ligt ten westen van de Zwanenburgbaan, parallel hieraan. Hij bleek bij oplevering voor de verkeersleiding te ver van de centrale verkeerstoren te liggen, waardoor het noodzakelijk was overhaast en zonder bouwvergunning een tweede verkeerstoren te bouwen in de buurt van de nieuwe baan. Taxiën vanaf de terminal naar deze baan duurt minimaal 15 minuten. De Polderbaan is met 3800 meter de langste startbaan van Schiphol. De baan wordt net als de Zwanenburgbaan alleen naar het noorden toe gebruikt.
De baan was de omwonenden verkocht als panacee tegen de geluidsoverlast die de Zwanenburgbaan jarenlang veroorzaakte. Voor veel omwonenden werd de geluidsoverlast ook daadwerkelijk veel kleiner, maar het geluid werd verplaatst naar nieuw gehinderden, soms op grotere afstand van Schiphol. Dit leidde tot veel klachten, bijvoorbeeld vanuit de omgeving Spaarndam. De omgeving vertrouwde Schiphol inmiddels toch al minder omdat bij de planning van het aantal verkeersbewegingen voor de polderbaan een invoerfout in het rekenmodel was gemaakt. Hierdoor werden er in de prognose voor het toekomstig baangebruik teveel vliegbewegingen afgewenteld op de Polderbaan en te weinig op de Zwanenburgbaan.
Na oplevering bleken de uitvliegroutes te lang parallel te lopen. Om dit probleem het hoofd te bieden wordt aan startende vliegtuigen vanaf de Zwanenburgbaan naar het noorden (bij gelijktijdig gebruik met de Polderbaan) een zogenoemde aanvullende instructie gegeven, opdat deze zo vroeg mogelijk een bocht in oostelijke richting inzetten.
bewerk Voorzieningen
bewerk Schiphol Plaza
Schiphol Plaza is het winkelcentrum [8] van de luchthaven Schiphol. Er zijn diverse winkels voor onder andere bloemen & planten, delicatessen, chocolade & snoepgoed, dagelijkse boodschappen, media & elektronica, mode, cadeau & juwelier, parfums & cosmetica, kapsalon, boeken en tijdschriften. De winkels zijn zeven dagen per week geopend van 07.00 uur tot 22.00 uur. Ook om te eten en drinken kan men terecht bij diverse restaurants, bars of cafés.
bewerk Tax free winkelen
Iedereen met een boardingpas kan Tax Free winkelen bij de bekende winkels van See Buy Fly. De See Buy Fly-winkels zijn zeven dagen per week geopend. Zij openen minimaal een uur voor het vertrek van de eerste vlucht en sluiten nadat het laatste vliegtuig is vertrokken. Voor reizigers met een bestemming binnen de EU wordt op tabak en drank de reguliere accijnzen geheven.
bewerk Mortuarium
Schiphol is de een van de weinige luchthavens ter wereld met een eigen mortuarium, waar overledenen voor vertrek of na aankomst kunnen worden verzorgd. Jaarlijks passeren zo’n 2.000 overledenen het mortuarium om te worden gerepatrieerd naar hun land van herkomst.[9]
bewerk Vermaak
Op 9 december 2002 heeft Prins Willem-Alexander een kleine dependance van het Rijksmuseum Amsterdam geopend in de terminal. Alleen passagiers kunnen deze dependance bezoeken. Schiphol is de eerste luchthaven ter wereld met zo'n museum in de terminal.
bewerk Bereikbaarheid
Schiphol is per auto te bereiken via de autosnelwegen A4 en A9.
Sinds 1978 beschikt Schiphol ook over een spoorverbinding. In dat jaar werd Station Schiphol en de lijn Schiphol – Amsterdam Zuid in gebruik genomen. In 1981 kwam ook de verbinding via Hoofddorp en Nieuw-Vennep naar Leiden in gebruik. Het station Schiphol ligt in een bijna zes kilometer lange Schipholspoortunnel onder de luchthaven. Aanvankelijk had het station twee perrons en drie sporen, later vier sporen.
Ook werd in 1981 de Schiphollijn verlengd naar Amsterdam RAI, in 1986 kwam de verbinding via Amsterdam Lelylaan en Sloterdijk naar station Amsterdam Centraal tot stand. In 1993 kwam de verbinding met Weesp (en verder naar Almere en Hilversum) tot stand.
In 2000 kwam de uitbreiding tot vier sporen in de tunnel gereed. Sindsdien heeft het station drie perrons met zes sporen. Het Schiphol Sternet komt op gang door het openbaar vervoer en personeelsvervoer te integreren.
In 2002 werd de Zuidtangent, een snelle busverbinding van Haarlem, via Hoofddorp, Schiphol en Amstelveen naar Amsterdam Zuidoost, in gebruik genomen.
Sinds 2004 is Schiphol via de Hemboog direct bereikbaar vanuit de regio Purmerend/Hoorn, sinds 2006 ook vanuit Utrecht via de Utrechtboog.
In 2008 is Schiphol ook per bus, de Zuidtangentlijn 310, direct bereikbaar vanuit Nieuw-Vennep en zal Schiphol bereikbaar worden per hogesnelheidstrein via de HSL-Zuid.
bewerk Actualiteiten
bewerk Diamantroof
Op 25 februari 2005 vond op Schiphol de grootste diamantroof uit de Nederlandse geschiedenis plaats. Drie of vier personen overvielen op het platform een KLM-waardetransportwagen die diamanten vervoerde naar een gereedstaand vliegtuig dat ze naar de luchthaven van Deurne bij Antwerpen moest brengen. De overvallers bedreigden de drie bewakers en reden met de waardetransportwagen het terrein af. Het voertuig werd korte tijd later verlaten aangetroffen. Van de diamanten zou nog slechts tien procent aanwezig zijn geweest. De buit zou een totale waarde hebben van 75 miljoen euro.[10]
bewerk Privatisering
In 2006 wilde Minister van Financiën Zalm Schiphol privatiseren. De staat had 76 procent van de aandelen en de gemeente Amsterdam 22 procent. Zalm wilde een deel van de aandelen Schiphol dat jaar naar de beurs brengen, en de rest onderhands verkopen.
Met de naderende beursgang werden de onroerendgoedbelangen van Schiphol groter. De ontwikkelingsmaatschappij Schiphol Area Development Company (SADC) waarin Schiphol participeert, voert een jarenlange juridische strijd met concurrent Chipshol, de grootste particuliere gebiedsontwikkelaar in de regio, over het commercieel vastgoed rond de luchthaven.
De luchtvaartmaatschappijen op Schiphol zijn tegen privatisering[11]. Ze vrezen dat Schiphol als monopolist de tarieven kunstmatig hoog zal houden en dat de maatschappijen en passagiers daarvoor de rekening gepresenteerd krijgen. In het regeerakkoord van het kabinet Balkenende IV (2007) is opgenomen dat de privatisering van de luchthaven niet verder wordt doorgezet.
bewerk Bewegwijzering
In april 2007 ontstond er in de landelijke politiek ophef over de bewegwijzering van de luchthaven, op een groot deel van de borden zijn de aanwijzingen enkel in het Engels gegeven, zoals parking voor parkeerplaatsen. Met name Tweede Kamer-lid Maarten Haverkamp van het CDA - gesteund door een Kamermeerderheid van PvdA, SP en PVV - ergerde zich aan deze bewegwijzering, de luchthaven reageerde gelaten.[12][13]
bewerk Toekomstige uitbreidingen
Schiphol wil de komende jaren de capaciteit verder uitbreiden naar tussen de 600.000 en 650.000 vluchten per jaar. Daarvoor zou een zevende baan, parallel aan de Kaagbaan, noodzakelijk zijn. [14] Een groei van het aantal passagiers per jaar naar 80 tot 85 miljoen zal dan mogelijk zijn. Hiervoor is wellicht meer capaciteit nodig voor parkeren en andere passagiersvoorzieningen. Deze zijn gepland aan de noordwestzijde van de luchthaven.
bewerk Radarvervanging
Op zaterdag 20 september 2008 werd de Surface Movement Radar bovenop de verkeerstoren vervangen door een nieuwer exemplaar. De oude radar had 18 jaar dienst gedaan. Tegelijk met de radarantenne werd ook de radome vervangen. Tijdens de vervanging gebruikte de verkeersleiding een backup-systeem, waardoor het vliegverkeer niet werd gehinderd.
bewerk Communicatie
bewerk ATIS
- 108.400 en 132.975 MHz - informatie voor aankomend vliegverkeer
- 122.200 MHz - informatie voor vertrekkend vliegverkeer
- 131.350 MHz - ATC operationele info
bewerk Torenfrequenties
- 119.225 MHz - Toren Primair
- 118.100 MHz - Toren Secundair
- 118.275 MHz - Toren Polderbaan
bewerk Grondfrequenties
- 121.700 MHz - Groundcontrol Noord ((R+S+B platform, B+C+D(D2-D31)-gate)
- 121.800 MHz - Groundcontrol Zuid (D(D3-D57)+E+F+G+H-gate)
- 121.900 MHz - Groundcontrol West (naar Polderbaan)
- 122.425 MHz - Groundcontrol Back-up
- 121.650 MHz - Start-up Control
- 121.975 MHz - Afgifte klaringen
- 130.150 MHz - Afgifte klaringen (Channel 9)
- 121.775 MHz - Sleepkanaal Zuid
- 121.875 MHz - Sleepkanaal Noord
bewerk Alarmcodering hulpdiensten
Vliegtuigalarmeringen kunnen volgens de alarmregeling van Amsterdam Airport Schiphol in verschillende vormen voorkomen: oplopend van VOS 1 tot VOS 7. 'VOS' staat hierbij voor Vliegtuig Ongeval Schiphol, het cijfer geeft de zwaarte van het alarm aan:
- VOS 1 - 'pan pan call', een waarschuwing van de piloot dat iets niet in orde is (dit kan van alles zijn).
- VOS 2 - 'mayday call', een waarschuwing dat er een serieus probleem is, minder dan 50 personen aan boord.
- VOS 3 - 'mayday call', een waarschuwing dat er een serieus probleem is, 50-250 personen aan boord.
- VOS 4 - 'mayday call', een waarschuwing dat er een serieus probleem is, 250 of meer personen aan boord.
- VOS 5 - 'crash', minder dan 50 personen aan boord.
- VOS 6 - 'crash', 50-250 personen aan boord.
- VOS 7 - 'crash', 250 of meer personen aan boord.
bewerk Prijzen
Schiphol heeft in zijn bestaan meer dan 120 prijzen gewonnen. In 1980, 1981, 1984, 1985, 1986, 1990 en 2003 is het gekozen tot beste vliegveld ter wereld. Het is beloond met de prijs 'Beste vliegveld van Europa' in 15 aaneengesloten jaren (1988-2003). Verder zijn er nog prijzen gewonnen voor 'Beste business reis vliegveld'. Momenteel heeft Schiphol, samen met vijf andere vliegvelden, vier sterren bij Skytrax's vliegveld beoordeling.
bewerk Geluidshinder
De groei van Schiphol in de loop der jaren leidde ook tot een grotere stroom van klachten met betrekking tot geluidsoverlast. Vanuit de verschillende overheden is daarom wet- en regelgeving omtrent geluidsnormen vastgesteld. Deze geluidsnormen werden vanaf de jaren 1960 berekend in zogeheten Kosteneenheden (afgekort: Ke) voor het etmaal en LAeq-contouren voor de nacht (23:00-06:00 uur lokale tijd). De Kosten-rekeneenheid is vernoemd naar de bedenker, de akoesticus Prof. Dr. Ir. C.W. Kosten. Op basis van deze norm werd een zone vastgesteld, de 35-Ke-zone. Deze methode werkte uitsluitend met berekeningen, niet met daadwerkelijke metingen. De overheid legde op basis van deze rekenmethode een maximum op van het aantal woningen dat binnen deze zone mocht liggen. Sinds de opening van de Polderbaan is men overgestapt op de Europese geluidsnormen, de Lden-contouren voor het etmaal en de Lnight-contouren voor de nachtperiode (23:00-07:00 uur lokale tijd). Naast grenswaarden voor de geluidbelasting zijn tevens beperkingen opgelegd aan het baan- en routegebruik in de periode van 23:00-06:00 uur lokale tijd. De grenswaarden en regels zijn vastgelegd in het zgn. Luchthavenverkeerbesluit Schiphol, onderdeel van de Luchtvaartwet.
De striktere regelgeving op het gebied van toegestane geluidbelasting heeft duidelijk resultaat gehad. Sinds 1990 is het totale aantal mensen dat overlast ondervindt door het geluid van het vliegverkeer van Schiphol met ongeveer 40 procent gedaald.[15] Desondanks ondervinden in de huidige situatie ongeveer 330.000 mensen ernstige geluidhinder en ondervinden 140.000 mensen door de geluidsoverlast ernstige slaapverstoringen.
In 2004 is Geluidsnet gestart met het real-time op Internet weergeven van gemeten vliegtuiggeluid om aan te tonen dat het zinvol is om vliegtuiggeluid niet alleen te berekenen maar ook te meten. Vanaf 2005 zijn soortgelijke metingen afkomstig van de NOMOS meetpunten van Schiphol. Op de website van Schiphol zijn de metingen te zien.
bewerk Terminals en bestemmingen
Schiphol heeft een één terminal concept, waar alle faciliteiten onder een dak wordt geplaatst. De faciliteiten worden in drie secties verdeeld: lounge 1, 2 en 3. Alle lounges zijn verbonden met de pieren. Het is mogelijk om van de ene pier naar een andere pier te lopen, zelfs als ze met een andere lounge verbonden zijn. Behalve pier M, want als je voorbij de paspoortcontrole bent, kun je niet naar andere pieren gaan of lounges. Wanneer je tussen niet-Schengen en Schengen wisselt, dan kom je langs de paspoortcontrole.
Pier B en C zijn bedoeld voor Schengen landen. Pier E, F en G zijn bedoeld voor niet-Schengen landen. Pier D, H/M zijn gemengde pieren.
Pier D heeft 2 verdiepingen. De onderste verdieping is voor niet-Schengen vluchten (gates D1-D59). De bovenste verdieping voor Schengen vluchten (D59 en hoger).
Pier H en M zijn lage kosten pieren, die samen dezelfde "pier" delen. Pier H is voor niet-Schengen landen en pier M voor Schengen landen.
bewerk Vertrekhal 1
bewerk Pier B
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Alitalia | Milaan-Linate, Rome-Fiumicino |
| Austrian Airlines | Wenen |
| Clickair | Barcelona, Sevilla |
| Finnair | Helsinki |
| Iberia | Madrid |
| Icelandair | Reykjavik-KeflavÃk |
| Lufthansa | Frankfurt |
| Lufthansa CityLine | Hamburg, München |
| Olympic Airlines | Athene |
| Scandinavian Airlines | Kopenhagen Oslo, Stockholm-Arlanda |
| TAP Portugal | Faro, Funchal, Lissabon, Porto |
| transavia.com | Zie vertrekhal 3 |
| Vueling Airlines | Barcelona, Málaga, Sevilla, Valencia (laatste drie worden tot de zomer 2009 niet meer gevlogen) |
bewerk Pier C
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Air France | Bordeaux, Marseille, Nice, Lyon, Parijs-Charles De Gaulle |
| KLM | Sommige korte vluchten (meestal bestemmingen binnen Schengen) |
| LOT Polish Airlines | Warschau |
| Meridiana | Florence, Turijn |
| transavia.com | Zie vertrekhal 3 |
| VLM Airlines | Londen-City |
bewerk Vertrekhal 2
bewerk Pier D
| Luchtvaartmaatschappijen | Bestemmingen |
|---|---|
| Aer Lingus | Belfast-International, Cork, Dublin |
| Aer Arann | Galway, Waterford |
| Aeroflot | Moskou-Sheremetyevo |
| Air Astana | Almaty, Atyrau |
| AirBaltic | Riga |
| Armavia | Yerevan |
| Atlas Blue | Nador, Oujda, Tanger |
| bmi | Londen-Heathrow |
| British Airways | Londen-Gatwick, Londen-Heathrow |
| British Airways geëxploiteerd door BA CityFlyer |
Londen-City |
| British Airways geëxploiteerd door OpenSkies |
New York-JFK |
| Bulgaria Air | Sofia |
| Croatia Airlines | Zagreb, Split, Dubrovnik, Pula |
| Czech Airlines | Praag |
| Cyprus Airways | Larnaca, Paphos |
| FlyLal | Vilnius |
| Jat Airways | Belgrado |
| KLM | Aberdeen, Athene, Bahrein, Barcelona, Bergen, Berlijn-Tegel, Birmingham, Boekarest-Otopeni, Kopenhagen, Edinburgh, Genève, Glasgow-International, Helsinki, Istanbul-Atatürk, Kiev-Boryspil, Lissabon, Londen-Heathrow, luxemburg, Madrid, Manchester, Milaan-Linate, Milan-Malpensa, Moskou-Sheremetyevo, München, Nice, Oslo, Parijs-Charles de Gaulle, Praag, Rome-Fiumicino, St. Petersburg, Stockholm-Arlanda, Stuttgart, Tallinn, Tehran-Imam Khomeini, Thessaloniki, Venetië, Wenen, Warschau, Zürich (Non-Schengen vertrekken van een helft van Pier D, Schengen vertrekken van de andere helft van Pier D) |
| KLM geëxploiteerd door KLM Cityhopper |
Aberdeen, Bergen, Billund, Bologna, Bremen, Bristol, Brussels, Cardiff, Cologne/Bonn, Durham Tees Valley, Düsseldorf, Edinburgh, Eindhoven, Frankfurt, Glasgow-International, Hamburg, Hannover, Humberside, Kristiansand, Leeds/Bradford, Linköping, London-City, Luxemburg, Manchester, München, Newcastle, Nice, Norwich, Nuremberg, Riga, Sandefjord, Stavanger, Toulouse, Trondheim, Zürich |
| Malév Hungarian Airlines | Boedapest |
| Rossiya | St. Petersburg |
| Royal Air Maroc | Casablanca, Tangier |
| transavia.com | Zie vertrekhal 3 |
| Ukraine International Airlines | Kiev-Boryspil |
bewerk Pier E
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Cathay Pacific | Hong Kong |
| China Southern Airlines | Beijing, Guangzhou |
| EVA Air | Bangkok-Suvarnabhumi, Taipei-Taoyuan |
| Japan Airlines | Tokyo-Narita |
| KLM | Abu Dhabi, Abuja, Accra, Addis Ababa, Almaty, Aruba, Atlanta, Bangkok-Suvarnabhumi, Beijing, Bonaire, Caïro, Cape Town, Chengdu, Chicago-O'Hare, Curaçao, Dallas/Fort Worth, Damascus, Dammam, Dar es Salaam, Delhi, Detroit, Doha, Dubai, Entebbe, Guayaquil, Hong Kong, Houston-Intercontinental, Hyderabad [eindigt op 1 februari 2009], Jakarta, Johannesburg, Kano, Karachi [word hervat in 2009], Khartoum, Kilimanjaro, Kuala Lumpur, Kuwait, Lagos, Lima, Los Angeles, Luanda [begint eind 2008, in afwachting van goedkeuring van de overheid], Manila, Mexico City, Montréal, Muscat, Mumbai, Nairobi, New York-JFK, Osaka-Kansai, Panama City, Paramaribo, Quito, San Francisco, São Paulo-Guarulhos, Seoel-Incheon, Shanghai-Pudong, Singapore, Sint Maarten, Surabaya [begint eind 2008], Taipei-Taoyuan, Tehran-Imam Khomeini, Tel Aviv, Tokyo-Narita, Toronto-Pearson, Tripoli, Vancouver, Washington-Dulles |
| KLM geëxploiteerd door PrivatAir | Houston-Intercontinental |
| Northwest Airlines | Boston, Detroit, Memphis, Minneapolis/St. Paul, Mumbai, New York-JFK, Newark, Portland (OR), Seattle/Tacoma, Washington-Dulles |
| Singapore Airlines | Singapore |
bewerk Vertrekhal 3
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| transavia.com | Agadir, Alicante, Algiers, Antalya, Banjul, Barcelona, Bergerac, Berlin-Tegel, Bodrum, Korfoe, Dalaman, Djerba, Dubrovnik, Faro, Fuerteventura, Funchal, Heraklion, Izmir, Ibiza [[begint in april 2009], Kefalonia, Kos, Kuusamo seizoensgebonden, begint op 20 december 2008] Kithira, La Palma, Las Palmas, Lesbos, Lissabon, Málaga, Marrakesh, Milaan-Orio, Monastir, Montpellier, Nice, Ohrid, Pau Pyrénées, Pisa, Prevesa, Reus,Rovaniemi seizoensgebonden, begint op 20 december 2008] Tel Aviv, Tenerife, Treviso, Valencia, Zakinthos)(Meeste vluchten vertrekken van pier D) |
bewerk Pier F
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Adria Airways | Ljubljana |
| China Airlines | Bangkok-Suvarnabhumi, Taipei-Taiwan Taoyuan |
| Georgian Airways | Tbilisi |
| Kenya Airways | Nairobi |
| KLM | Zie Pier E |
| Malaysia Airlines | Kuala Lumpur |
| Northwest Airlines | Zie Pier E |
| Royal Jordanian | Amman |
| Syrian Arab Airlines | Damascus |
bewerk Pier G
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Afriqiyah Airways | Tripoli |
| Air Transat | Calgary, Toronto-Pearson, Vancouver |
| Arkefly | Antalya, Aruba, Banjul, Bonaire, Cancún, Fortaleza, Hurghada, Luxor, Monastir, Montego Bay, Natal, Holguin, Porlamar, Puerto Plata, Punta Cana, Sharm el Sheikh, Sint Maarten, Varadero |
| Arkia | Tel Aviv |
| Continental Airlines | Houston-Intercontinental, Newark |
| Delta Air Lines | Atlanta, Cincinnati/Northern Kentucky [seasonal], New York-JFK |
| EgyptAir | Caïro |
| El Al | Tel Aviv |
| Fly Air | Antalya, Bodrum |
| Inter Airlines | Antalya, Bodrum, Dalaman |
| Iran Air | Tehran-Imam Khomeini |
| Israir | Tel Aviv |
| Korean Air | Madrid, Seoel-Incheon |
| Martinair | Aruba, Cancún, Curaçao, Havana, Miami, Puerto Plata, Punta Cana, San José (CR), San Juan (PR), Toronto-Pearson, Vancouver, Varadero |
| Onur Air | Ankara, Antalya, Bodrum, Dalaman, Istanbul-Atatürk, Izmir |
| Pakistan International Airlines | Islamabad, Istanbul-Atatürk |
| Pegasus Airlines | Antalya |
| Royal Air Maroc | Casablanca, Tanger |
| Surinam Airways | Paramaribo |
| Swiss International Airlines | Bazel/Mulhouse, Zürich |
| TACV Cabo Verde Airlines | Sal Island |
| transavia.com | Zie vertrekhal 3 |
| Turkish Airlines | Ankara, Istanbul-Atatürk, Kayseri [seizoensgebonden] |
| Tunisair | Tunis |
| United Airlines | Chicago-O'Hare, Washington-Dulles |
| US Airways | Philadelphia |
bewerk Pier H
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| bmibaby | Birmingham, Cardiff, East Midlands, Manchester |
| easyJet | Belfast-International, Bristol, Edinburgh, Liverpool, Londen-Gatwick, Londen-Luton, London-Stansted |
| easyJet geëxploiteerd door easyJet Switzerland |
Bazel/Mulhouse, Genève |
| Flybe | Exeter, Southampton |
| Jet2.com | Leeds/Bradford |
| Sky Airlines | Antalya |
bewerk Pier M
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| airberlin | Palma de Mallorca [Seizoensgebonden] |
| easyJet | Milaan-Malpensa |
| SkyEurope | Praag, Wenen |
| Windjet | Forli (begint in de zomer van 2009) |
bewerk Vrachtmaatschappijen
- Asiana Cargo
- Atlas Air
- Cargolux
- Cathay Pacific Cargo (Dragonair)
- China Airlines Cargo
- China Southern Cargo
- DHL
- El Al Cargo Airlines (tot oktober 2008)
- Emirates SkyCargo
- Empost
- Gemini Air Cargo
- Great Wall Airlines
- Gulf Air Cargo
- Jade Cargo
- JAL Cargo
- Kalitta Air
- KLM Cargo
- LAN Chile Cargo
- Martinair Cargo
- MASKargo
- Nippon Cargo Airlines
- Northwest Cargo
- Polar Air Cargo
- Qatar Air Cargo
- Saudi Arabian Airlines Cargo
- Singapore Airlines Cargo
- TNT Air Cargo
- VarigLog
- Volga-Dnepr (inclusief AirBridgeCargo Airlines)
bewerk Zie ook
bewerk Externe links
- Schiphol op amsterdam.nl
- Website Amsterdam Airport Schiphol
- Mortuarium Schiphol
- Schiphol Tower Oost in 3D (via Google Earth)
- Schiphol Tower West in 3D (via Google Earth)
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Schiphol op Wikimedia Commons. |
| Gemeente Haarlemmermeer |  |
|---|---|
|
Aalsmeerderbrug · Abbenes · Badhoevedorp · Beinsdorp · Boesingheliede · Buitenkaag · Burgerveen · Cruquius · Cruquius-Oost · De Hoek · Hoofddorp · Huigsloot · 't Kabel · Leimuiderbrug · De Liede · Lijnden · Lisserbroek · Nieuwebrug · Nieuwe Meer · Nieuw-Vennep · Oude Meer · Rijk · Rijsenhout · Rozenburg · Schiphol · Schiphol-Oost · Schiphol-Rijk · Vijfhuizen · Vredeburg · Weberbuurt · Weteringbrug · Zwaanshoek · Zwanenburg |
|