Een eenpartijenstelsel of eenpartijstelsel is een stelsel waarbij er in een land maar één politieke partij is toegestaan. Oppositiepartijen zijn verboden. Meestal leidt een eenpartijstelsel tot een dictatuur (absolute macht bij één persoon), maar dit is niet altijd het geval.
Een eenpartijstelsel mag niet worden verward met een stelsel waarin één partij als dominerend naar voren komt. Dit stelsel komt nog steeds vrij veel voor, ook in landen die als democratisch worden beschouwd.
Staten met een eenpartijstelsel worden eenpartijstaten genoemd. In het verleden waren er vrij veel eenpartijstaten, thans zijn zij in de minderheid. Fascistische staten, communistische staten, dictaturen, maar soms ook democratieën hadden in het verleden een eenpartijstelsel. Het meest gebruikte argument voor de invoer van een eenpartijstelsel is dat meerpartijenstelsels zouden zorgen voor partijschappen en verdeeldheid, terwijl het eenpartijstelsel zou zorgen voor harmonie, eenstemmigheid en de besluitvorming zou bevorderen.
Vergeleken met andere dictaturen houden eenpartijstaten het vaak opvallend lang uit. Dit komt vooral doordat niet alle macht is geconcentreerd bij een persoon, waarmee de dictatuur valt of staat. De partij die het langste aan de macht is gebleven was de Communistische Partij van de Sovjet-Unie, die het 74 jaar heeft uitgehouden. De Institutioneel Revolutionaire Partij in Mexico heeft 71 jaar geregeerd en de Mongoolse Revolutionaire Volkspartij 68. De Koreaanse Arbeiderspartij in Noord-Korea regeert sinds 29 juli 1946; dat is anno 2007 al 61 jaar, en daarmee is Noord-Korea de oudste nog bestaande eenpartijstaat.
Inhoud |
bewerk Staten met een eenpartijstelsel anno 2005
bewerk Staten met een dominerende partij anno 2005
- Volksrepubliek China
- Eritrea
- Noord-Korea
- Syrië
- Ba'ath-partij (lid van het Nationale Progressieve Front)
- Turkmenistan
- Vietnam
- Angola
- Kaapverdië
- Guinee-Bissau
- Mozambique
- Seychellen
- Sao Tomé en Principe
- Togo
- Tunesië
- Singapore
- Tanzania (Tanganyika + Zanzibar)
- Jemen
- Westelijke Sahara
bewerk Eenpartijstaten of staten met een stelsel met een dominerende partij in het verleden
- Albanië 1946-1991
- eenpartijstelsel
- partij: Albanese Arbeiderspartij
- Bulgarije 1948-1989
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Bulgaarse Communistische Partij (lid van het Vaderlands Front)
- Duitse Democratische Republiek 1949-1989
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Socialistische Eenheidspartij van Duitsland (lid van het Nationaal Front)
- Hongarije 1948-1989
- eenpartijstelsel
- partij: Hongaarse Socialistische Arbeiderspartij
- Joegoslavië 1946-1990
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Joegoslavische Communistenbond
- Mexico 1929-2000
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Institutioneel Revolutionaire Partij
- Polen 1948-1989
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Poolse Verenigde Arbeiderspartij
- Portugal 1933-1974
- eenpartijstelsel
- partij: Nationale Unie (officieel een beweging)
- Roemenië 1947-1989
- eenpartijstelsel
- partij: Roemeense Communistische Partij
- Sovjet-Unie 1917-1991
- eenpartijstelsel
- partij: Communistische Partij van de Sovjet-Unie
- Spanje 1939-1976
- eenpartijstelsel
- partij: Falange Española
- Togo 1969-1991
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Vereniging van het Togolese Volk
- Tsjecho-Slowakije 1948-1989
- stelsel met een dominerende partij
- partij: Communistische Partij van Tsjecho-Slowakije
bewerk Zie ook
| Staats- en regeringsvormen |
|---|
|
Absolutisme · Aristocratie · Autocratie · Bondsstaat · Cesaropapie · Condominium · Confederatie · Constitutionele monarchie · Democratie · Diarchie · Dictatuur · Driemanschap · Eenheidsstaat · Eenpartijstaat · Federatie · Islamitische republiek · Monarchie · Ochlocratie · Oligarchie · Parlementaire democratie · Particratie · Plutocratie · Pontificaat · Pseudocratie · Republiek · Technocratie · Tetrarchie · Theocratie |